Korunmasız Yazılım Yalanı
Bir süre önce LKD üyesi sıfatıyla NSP ( No Software Patents .org ) çevirilerinin koordinatörlüğünü almıştım.
Projeyle ilgilenilmediğini ( daha büyük bir projenin parçası olarak hayatına devam ettiğini ) öğrenip, nsp sorumlusuyla da irtibata geçemeyince, çeviriler de epey aksayınca :-) Çeviri işinden vazgeçmek durumunda kaldım. Çeviri için gönüllü olan arkadaşlardan bir kaç kişi sağ olsunlar üstlerine düşeni yapıp paylaşılan sayfaları çevirdiler. Bu çevirileri düzenleyip uygun bir yerde ( muhtemelen kendi sunucumda ya da lkd sunucularında ) yayına sokmayı halen istiyorum ve yapılacak işlerime ekledim :)
Korunmasız Yazılım Yalanı:
Bazı büyük şirketler, patentlere ihtiyaç duyduklarını, çünkü bu olmazsa geliştirdikleri yazılımların korunmayacağını iddia ederler. Bu beyan, korumanın başka biçimleri olduğundan yanlıştır.
Öncelikle, yazılım telif hakkı ile korunur. Bu, kişisel bilgisayar yazılımları veya teknolojik aletler (örneğin tomografi cihazı gibi) içine gömülmüş yazılımlar için doğrudur. Eğer bir şirket, patentler olmadan yazılımları için hukuki koruma bulunmadığını söylüyorsa, bu kör bir yalandır. Eğer iddia, telif hakkı korumasının etkisiz olduğuysa, o zaman bu haydi haydi yanlıştır çünkü en büyük yazılım şirketlerinin tümü telif hakkı yasaları sayesinde bu hale gelmiştir.
Bir yazılımın kaynak kodunu gizli tutmak, büyük bir bilgisayar programının karmaşıklığı nedeniyle, korumanın başka bir biçimidir. Yazılımın kaynak kodunu yayınlama zorunluluğu yoktur. Bazıları kendiliğinden bunu yapar ama açık kaynak geliştiricileri her şekilde yazılım patentlerine karşıdır. Kaynak kodu olmadan, herhangi bir kişi için bir bilgisayar programının iç çalışmasını anlamak aşırı zor ve zaman alıcı bir iştir. Kaynak kodu olmadan bir programı analiz etmek, sıfırdan benzer işlevsellikte bir program yazmakla aynı beceri düzeyini, hatta daha fazlasını gerektirir. Bu koşullar altında birilerinin kodunu çalmanın ekonomik anlamı yoktur.
“Yazılım geliştiricilerinin en yaygın dileği, patentler tarafından korunmak değil, patentlerden korunmaktır” Christian Cornelssen, FFII
Yazılım bunlardan başka marka hukukuyla korunur. Yenilikçi bir firma, marka kimliğini ve itibarını artırarak başarısını çoğaltır. Bu, onun bir fikrini sonradan taklit edenlerden her zaman daha yüksek fiyat talep etmesine olanak tanır. Telif hakkı hukukunun sunduğu koruma biçiminin yerine geçmese de, bundan bahsedilmeliydi.
Yazılım için telif hakkı hukukunun başarısı ispatlanmışken, patent hukuku ekonomik olarak ispatsızdır. Yazılım endüstrisinin, telif hakkı hukuku temelinde yenilikçi ve karlı hale geldiği noktasında soru işareti yoktur. Bununla birlikte, ekonomik araştırmalar, patent hukukunun ekonomi ve toplum için yararlı olduğu yönünde herhangi bir kesin kanıt üretememiştir. Bir çok şeyden olduğu gibi, patent sisteminden kar eden bazı vurguncular vardır ama çoğu ekonomist, bunun kamuya yararı konusunda çok kuşkuludur.
Yazılımların patent korumasına gerek duyduğunu iddia edenler, genel olarak patentlerden para kazanan kişilerdir. “Patent manyakları” tarafından işletilen bazı büyük kuruluşlar vardır ama birkaç organizasyonda, yazılım patentlerine ihtiyacı vurgulayan sadece patent departmanlarıdır. Onlar, telif hakkının korumada etkisiz olduğunu söylerler çünkü telif hakkı, kendilerine ya çok az fırsat tanır ya da hiç tanımaz.
Yazılım geliştiricileri patentlerden korunmayı istiyorlar, patentlerle korunmayı değil. Yazılım geliştiricilerinin büyük çoğunluğu, patent sistemini kendilerinden uzak tutmak istiyorlar. Onlar için, patent sisteminin muazzam riskleri ve büyük maliyeti o kadar olumsuzdur ki potansiyel faydalarının hiçbir anlamı yoktur.
Unprotected Software Lie [0] yazısının çevirisidir. Çeviri için Duygu Hatipoğlu‘na teşekkürler.
[0] http://www.nosoftwarepatents.com/en/m/untruths/unprotected.html
